Baza wiedzy , Dla pacjenta
Jakie funkcje pełni tarczyca?
W tarczycy zachodzi również produkcja kalcytoniny. Jest to hormon, który reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu i tym samym wpływa na metabolizm kości.
Czym jest nadczynność tarczycy?
Nadczynność tarczycy jest schorzeniem, w którego przebiegu tarczyca produkuje zbyt dużą ilość hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Jest to jedna z najczęstszych chorób endokrynologicznych. Szacuje się, że dotyka około 1-2% osób dorosłych w Polsce – głównie kobiety w wieku 20-40 lat. Dzieci chorują na nią rzadko [1].
Przyczyny i objawy nadczynności tarczycy
Do najczęstszych przyczyn nadczynności tarczycy w Polsce zalicza się chorobę Gravesa i Basedowa o podłożu autoimmunologicznym. Rzadsze przyczyny obejmują podostre zapalenie tarczycy związane z przebytą infekcją wirusową i poporodowe zapalenie tarczycy.
Jak objawia się nadczynność tarczycy? Główne objawy choroby to:
- uczucie gorąca
- wzmożona potliwość
- nerwowość
- niepokój
- rozdrażnienie
- drżenie rąk
- chudnięcie pomimo zwiększonego apetytu
- biegunka
- przyspieszenie czynności serca i uczucie kołatania serca
- osłabienie siły mięśniowej
- nadmierne wypadanie włosów
- objawy oczne typowe dla choroby Gravesa i Basedowa, takie jak wytrzeszcz, podwójne widzenie, obrzęk i zaczerwienienie powiek lub spojówek
- zaburzenia miesiączkowania i niepłodność
Objawy różnią się u poszczególnych chorych. U osób starszych nadczynność tarczycy może objawiać się słabiej, z dominującym osłabieniem i problemami ze strony układu krążenia [1].
Diagnostyka i leczenie nadczynności tarczycy
W przypadku podejrzenia nadczynności tarczycy należy zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który po zebraniu wywiadu i badaniu fizykalnym zdecyduje o konieczności dalszej diagnostyki.
Jak diagnozuje się nadczynność tarczycy? Diagnostyka obejmuje przede wszystkim badania, takie jak oznaczenie poziomu TSH, fT3 i fT4. Lekarz może zlecić również USG tarczycy, oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych, biopsję aspiracyjną cienkoigłową w przypadku zmian ogniskowych czy scyntygrafię tarczycy.
Po ustaleniu rozpoznania wdraża się leczenie, którego przebieg zależy od przyczyny, stopnia nasilenia choroby, wieku pacjenta i schorzeń współistniejących. W leczeniu wykorzystuje się m.in. farmakoterapię, która polega na podawaniu tyreostatyków (leków przeciwtarczycowych). Ich działanie polega na hamowaniu syntezy hormonów tarczycy i ujawnia się po mniej więcej 2-4 tygodniach.
W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować o konieczności wdrożenia leczenia operacyjnego. Jest ono bezwzględnie wskazane u pacjentów z podejrzeniem lub rozpoznaniem nowotworu tarczycy. Czasami stosuje się je również u chorych z dużym wolem, który uciska tarczycę [1].
Czy da się całkowicie wyleczyć nadczynność tarczycy?
Możliwość całkowitego wyleczenia nadczynności tarczycy zależy przede wszystkim od przyczyny choroby. Po operacyjnym usunięciu tarczycy często występuje niedoczynność tarczycy, która wymaga stałego leczenia preparatami tyroksyny przez całe życie.
Po zakończeniu leczenia nadczynności tarczycy pacjent wymaga dalszej stałej opieki lekarskiej, obejmującej okresową kontrolę stężenia TSH we krwi i regularnego wykonywania USG tarczycy. Potrzeba ta wynika z ryzyka nawrotu nadczynności tarczycy, wola guzkowego lub rozwoju niedoczynności tarczycy (nawet wiele miesięcy po zakończeniu terapii) [1].
Profilaktyka nadczynności tarczycy
W profilaktyce nadczynności tarczycy istotne jest dbanie o odpowiednią podaż jodu w diecie. Jego źródłem jest jodowana sól kuchenna, a także ryby morskie. W niektórych przypadkach (np. ciąża) konieczne jest również suplementowanie jodu pod kontrolą lekarza [1].
- https://www.mp.pl/nadczynnosc-tarczycy
